Circulaire economie Flevoland, voorbeelden uit de praktijk

Flevoland geeft ruimte aan circulair ondernemen

🎬 Multilingual subtitles
✍️ Door: Team BC1.NL

Naar een circulaire economie in 2050

Het streven van onze rijksoverheid is dat we in 2050 een volledig werkende circulaire economie hebben. Dit houdt in dat er dan geen afval meer bestaat en dat grondstoffen voortdurend worden hergebruikt. Omdat dit niet van de ene op de andere dag gerealiseerd kan worden wordt hier nu al hard aan gewerkt door het bedrijfsleven, het onderwijs en ook door lokale overheden.

De toekomstvisie van provincie Flevoland voor 2030

De provincie Flevoland heeft een toekomstvisie over hoe de circulaire economie in Flevoland er in 2030 uit zou kunnen zien. Zij zijn er zich terdege van bewust dat dit droombeeld alleen in samenwerking met anderen bereikt kan worden. Ketelbrug Daarom willen ze bedrijven en onderwijsinstellingen ondersteuning bieden en hen stimuleren om naar mogelijkheden op dit vlak te zoeken. Om bedrijven te inspireren heeft de provincie ons gevraagd circulaire koplopers uit Flevoland in beeld te brengen. Deze koplopers vertellen hoe zij werken aan circulariteit, hoe zij de toekomst zien en wat ze de komende jaren nodig hebben om verder te komen. De verhalen worden afgesloten met een geschetste droom van de provincie.

Cirwinn recyclet betonpuin tot nieuw beton

We gaan langs bij Cirwinn uit Almere. Cirwinn is opgericht met het doel om circulair reststoffen te Cirwinn winnen. Daarom verwerken zij verschillende soorten afval tot bruikbare grondstoffen, halffabricaten en eindproducten. In deze documentaire ligt de focus op hun manier van omgang met beton uit bouwpuin. We zien onder andere een door hen zelf ontwikkelde puinscheidingsinstallatie met wasinstallatie.

Startblock zet in zes dagen een circulair houten huis neer

Daarna gaan we naar Startblock uit Emmeloord. Deze startup maakt op geheel eigen wijze circulaire woningen, die ook nog betaalbaar zijn.

Startblock

Woningen worden niet zoals bij traditionele bouw op lokatie gebouwd, maar volledig in de fabriek geconstrueerd. De eigenaar van de woning ontvangt van Startblock een materialenpaspoort waarin precies bijgehouden is waar het materiaal van de woning vandaan komt en waar het later eventueel weer voor ingezet kan worden.

Practoraat CRE brengt onderwijs en bedrijven samen

Met de oprichting van het Practoraat Circulaire Regionale Economie werkt het onderwijs in de provincie aan ketensamenwerking op circulariteit.

Practoraat Circulaire Regionale Economie

De bedoeling van het Practoraat CRE is dat alle verschillende onderwijsinstellingen hier aandacht aan gaan besteden, van kinderopvang tot universiteit. Door circulariteit in ieder vak te verweven is het streven niet alleen dat bedrijven, overheden en onderwijsinstellingen bij elkaar aansluiten maar dat er echt wordt samengewerkt en de jongeren op deze manier beter worden voorbereid op de taak die voor hen ligt.

Skin for Skin haalt collageen uit vishuid voor beautyproducten

Ook zijn we te gast bij Skin for Skin. Dit bedrijf maakt op een unieke manier gebruik van de waardevolle stoffen uit vishuiden. Vishuiden worden gezien als reststoffen van de visindustrie en verwerkt tot bijvoorbeeld diervoeder.

Skin for Skin

Maar Skin for Skin op Urk gaat een stap verder hier wordt op een speciale manier collageen uit deze huiden gehaald waarna deze wordt verwerkt tot hoogwaardige beautyproducten.

Oranjehoen sluit de kringloop tussen akker en kippen

In Swifterband gaan we op bezoek bij Oranjehoen. Een biologisch akkerbouwbedrijf waar ook kippen worden gehouden, de Oranjehoen. Door de reststoffen van de akkerbouw aan de kippen te voeren en de reststoffen van de kippen te gebruiken op de omliggende akkerlanden is sprake van een echte kringloop. Maar daar houdt het niet op, er wordt hard gewerkt om niet alleen op de boerderij circulair te werken, maar dit ook te doen in samenwerking met afnemers.

Retourmatras recyclet een matras in vijftig seconden

We sluiten af met een bezoek aan Retourmatras, dit bedrijf begon in Lelystad maar heeft inmiddels meerdere vestigingen in Nederland. Zoals de naam al duidelijk maakt worden hier matrassen gerecycled. De manier waarop zij dit doen is echter uniek. Daarnaast maken zij zelf ter plekke van het vrijgekomen materiaal een nieuw product, wat op verschillende manieren is in te zetten. En als klap op de vuurpijl start Retourmatras dit jaar met een fabriek waar vanuit oude matrassen weer polyol gemaakt kan worden, zodat hier weer nieuwe matrassen van gemaakt kunnen worden.

Zie ook:
Klimaat vriendelijk boeren met eTrac en Silphie
Verlies van biodiversiteit in de stad
Waterstof de docu

Veelgestelde vragen

Dit is een korte samenvatting van de film. Bekijk de video hierboven voor het volledige verhaal.

Hoe maak je van oud beton weer nieuw beton?

Cirwinn breekt oud beton klein, zeeft en schrobt het in een puin-wasinstallatie en scheidt zo de grondstoffen: twee grindsoorten en twee zandsoorten die zo schoon zijn dat ze direct hergebruikt worden in de eigen betoncentrale. Het overgebleven slib wordt tot ruim 80% droge stof geperst en vermalen tot vulstof in plaats van cement.

Hoeveel gerecycled materiaal mag er in beton zitten?

Het beton van Cirwinn bestaat voor minimaal 30% uit gerecycled materiaal; dat is het wettelijke minimum. Technisch kan het bedrijf al tot 100% recyclebaar materiaal toevoegen, afhankelijk van de afspraken tussen opdrachtgever en opdrachtnemer. Op de Floriade zijn bruggen gebouwd met beton van Cirwinn.

Hoe bouw je een circulair huis?

Startblock in Emmeloord bouwt niet maar assembleert, geïnspireerd door autofabrikanten: houten panelen worden samengesteld tot een casco dat wordt rechtgezet en in zes dagen langs werkbordessen volledig wordt afgebouwd, van keuken en installaties tot badkamer. De woning heeft drie woonlagen van samen 50 m2 en de eigenaar krijgt een materialenpaspoort dat het DNA van alle onderdelen vastlegt.

Hoe wordt een oud matras gerecycled?

Retourmatras recyclet een matras in 50 seconden en haalt er vier stromen uit: polyurethaan, latex, pocketveren en de tijk. Van de 1,6 miljoen matrassen die jaarlijks worden weggegooid belandt 1 miljoen bij het bedrijf, en 85 procent van het materiaal krijgt een nieuw leven, bijvoorbeeld als geluiddempend vlokkenschuim onder laminaat.

Wat betekent circulair ondernemen?

Circulair ondernemen betekent dat je grondstoffen in de kringloop houdt in plaats van ze na gebruik weg te gooien. In een circulaire economie bestaat afval niet meer en worden grondstoffen voortdurend hergebruikt. Voor de ondernemers in de film is dat normaal geworden, het hoort bij het DNA van het bedrijf, maar ze lopen wel tegen zaken aan die in de reguliere processen niet zitten. Wat dat concreet oplevert zie je in de film terug in beton met gerecycled materiaal, een huis dat in zes dagen staat en een oud matras dat weer grondstof wordt.

Wat kost het recyclen van een matras vergeleken met verbranden?

Recyclen is duurder. Bij Retourmatras kost het recyclen 300 euro per ton, terwijl verbranden rond de 100 euro per ton ligt. Het bedrijf had acht jaar nodig om de begroting sluitend te krijgen, omdat de verbrandingsoven de grote concurrent was. Daarom heeft Retourmatras de wetgever gevraagd om een wet die het verbranden stopzet en hergebruik bevordert. Matrassen mogen sindsdien niet meer de verbrandingsoven in.

Hoe ver mag je grondstoffen vervoeren in een circulaire economie?

Cirwinn houdt een straal van maximaal 30 kilometer aan rond de eigen locatie. Afvalstoffen die in die omgeving vrijkomen worden hergebruikt en daarna weer als product in de regio toegepast. Er vindt geen transport over grote afstand plaats voordat het gerecyclede product klaar is, en de afzet gebeurt opnieuw in een kleine straal rond Almere en Flevoland. Zoals het in de film wordt gezegd, producten hergebruiken is mooi, maar producten hergebruiken die uit de buurt komen is nog mooier.

Hoe weet je van welke materialen een circulair huis is gemaakt?

De eigenaar van een woning van Startblock krijgt een materialenpaspoort. Daarin wordt het DNA van de woning vastgelegd, van begin tot eind. De bronbestanddelen en de oorspronkelijke producten komen erin te staan, met de plek waar ze ooit tot stand kwamen, tot aan het moment dat de woning een eindbewerking ondergaat en misschien als ander product een nieuw leven krijgt. Op de materialen zelf is gelet. Hout blijft oneindig toepasbaar in andere vormen, de steenstrips zijn te hergebruiken en de isolatie is van gerecycled materiaal.

Is circulair bouwen duurder dan traditioneel bouwen?

Bij Startblock niet. Alle onderdelen die aan de woning worden toegevoegd zijn op zijn minst recyclebaar of tot in hoge mate upcyclebaar, waardoor ze een nieuw leven kunnen krijgen met meerwaarde. Dat bespaart aan het eind van de rit kosten, waardoor de totale woning goedkoper gebouwd kan worden. De manier van werken verschilt volledig van traditionele woningbouw. Startblock bouwt niet maar assembleert, naar het voorbeeld van autofabrikanten, en zet een casco van houten panelen in zes dagen neer.

Waar bekijk ik de volledige film?

Deze vragen en antwoorden zijn een korte samenvatting. Bekijk de volledige film "Flevoland geeft ruimte aan circulair ondernemen" met alle inzichten, voorbeelden en achtergronden op https://www.bc1.nl/flevoland-geeft-ondernemers-ruimte-circulair-te-ondernemen/