🎬 Multilingual subtitles
✍️ Door: Team BC1.NL
Wat je met waterstof kunt doen
We zitten midden in een energietransitie. Dat is hard nodig want we gebruiken met z’n allen steeds meer energie. Het wordt steeds duidelijker dat waterstof hier een belangrijke rol in gaat spelen. Maar wat kunnen we dan met waterstof en hoe ver zijn we daar nu dan eigenlijk mee? In Waterstof de docu is Business Channel One op onderzoek uitgegaan om antwoord te vinden op deze vragen.

Politiek gaat voor een groene waterstof economie
Ook vanuit de politiek komen berichten over waterstof.
Frans Timmermans, vicevoorzitter van de Europese Commissie, wil de waterstof economie met de Green Deal versnellen. Minister Wiebes heeft een Nationaal Waterstof Plan opgesteld. Nederlandse parlementariërs van de coalitie partijen, VVD, CDA, D66 en de oppositiepartij PvdA, willen een versnelling van de productie van groene waterstof. In deze documentaire komen Matthijs Sienot (D66), Agnes Mulder (CDA), William Moorlag (PvdA) en Mark Harbers (VVD) aan het woord. Welke ontwikkelingen zien zij met betrekking tot de inzet van groene waterstof? En waarom vinden zij dit belangrijk?

Groene, grijze en blauwe waterstof
Bij waterstof wordt gesproken over groen, grijs of blauw. Maar wat houdt dat eigenlijk in?
- Grijze waterstof wordt gemaakt met behulp van aardgas. Hierbij komt CO2 vrij waardoor het gelijk staat aan grijze stroom. Het is dus vervuilend.
- Blauwe waterstof wordt ook gemaakt met behulp van aardgas. Hierbij wordt echter de vrijgekomen CO2 opgevangen en opgeslagen. Hierdoor is blauwe waterstof minder vervuilend. Natuurlijk moet de opgeslagen CO2 niet alsnog in de atmosfeer terecht komen.
Groene waterstof wordt gemaakt met behulp van duurzame energie. Dus uit zon en/of windenergie. Het voordeel hiervan is dat er totaal geen CO2 vrijkomt. Niet bij de productie van waterstof en ook niet wanneer de waterstof later wordt ingezet.
Bedrijven die aan waterstof werken
Tijdens onze zoektocht zijn we gastvrij ontvangen bij verschillende bedrijven. Bedrijven die zich actief inzetten voor een waterstof economie. Bedrijven die op verschillende manieren mogelijkheden zien om CO2 te reduceren. En bij bedrijven die onderzoek doen naar wat geoptimaliseerd kan worden.
Zo werkt ‘Alles over waterstof‘ uit Arnhem (Gelderland) om de sociale acceptatie van waterstof te verbeteren. Zij leggen uit welke kansen waterstof allemaal biedt. Starttijd Alles over waterstof 01.25.
TNO in Petten (Noord-Holland) onderzoekt en werkt voor een duurzame energietransitie onder andere aan groene waterstof innovaties voor diverse toepassingen. Starttijd TNO 7.00.
Tieluk uit Friesland, laat zien dat we onze gebouwen veilig op waterstof kunnen verwarmen. Starttijd Tieluk 13.05.
H2arvester (Zuid-Holland) heeft een manier ontwikkeld waardoor boeren hun landbouwgrond dubbel kunnen gebruiken. Starttijd H2arvester 17.35.
Hygro en NXT Mobility werken beiden aan het project Duwaal in Noord-Holland. Een project waarbij waterstof wordt gegenereerd in een windmolen. Zij leggen uit waarom het belangrijk is om de hele keten mee te nemen in deze transitie. Starttijd Hygro 21.02 & NXT Mobility 25.04. 
Klaas Visser van TU Delft (Zuid-Holland) doet onderzoek of en hoe waterstof is in te zetten in de scheepvaart. Starttijd TU Delft 29.20.
Terwijl H2Fuel (Zuid-Holland) een manier heeft gevonden om waterstof in een vaste vorm op te slaan. Starttijd H2Fuel 34.08.
Hyet Hydrogen uit Arnhem (Gelderland) heeft een nieuwe compressor ontwikkeld waardoor minder opslagruimte nodig is. En zij kunnen ook waterstofgas filteren dat met aardgas gemengd is. Starttijd Hyet Hydrogen 40.00.
Bij Holthausen Clean Technology in de provincie Groningen worden bestaande (vracht)auto’s omgebouwd tot waterstof voertuig. Starttijd Holthausen Clean Technology 45.53.
Waterstof de docu
Al in het najaar van 2019 zijn we gestart met de productie en opnames van ‘Waterstof de docu’. Door Covid-19 heeft de productie lange tijd stil gelegen. Pas eind deze zomer hebben we de opnames kunnen afronden. Bij deze willen wij alle deelnemers danken voor hun gastvrijheid en hun geduld.
Zie ook:
Kunststof de grondstof
Flevoland geeft ruimte aan circulair ondernemen
Veelgestelde vragen
Dit is een korte samenvatting van de film. Bekijk de video hierboven voor het volledige verhaal.
Hoe wordt groene waterstof gemaakt?
Groene waterstof wordt gemaakt met een elektrolyser die water met groene stroom splitst in waterstofgas en zuurstofgas. In het Faradaylab van TNO in Petten, het grootste onderzoekslaboratorium voor elektrolyse, worden membranen getest om elektrolysers goedkoper en duurzamer te maken. Doel is een levensduur van niet 80.000 maar 150.000 uur, bijna twintig jaar.
Wat is het verschil tussen groene, grijze en blauwe waterstof?
Grijze waterstof wordt gemaakt met aardgas en daarbij komt CO₂ vrij, waardoor het gelijkstaat aan grijze stroom en dus vervuilend is. Blauwe waterstof wordt ook met aardgas gemaakt, maar de vrijgekomen CO₂ wordt opgevangen en opgeslagen, waardoor het minder vervuilend is, mits die opgeslagen CO₂ niet alsnog in de atmosfeer terechtkomt. Groene waterstof wordt gemaakt met duurzame energie uit zon en wind, en dan komt er helemaal geen CO₂ vrij, niet bij de productie en niet bij het gebruik.
Hoe kun je waterstof opslaan, ook in poedervorm?
Er zijn drie manieren: gasvormig, vloeibaar en in vaste vorm. Bij H2Fuel in Rotterdam zit waterstof in een poeder dat er alleen uitkomt in combinatie met water. Gerard Lugtigheid, hoofd wetenschap van H2Fuel, rekent op vijf tot zes euro per kilogram zonder subsidie. TNO kijkt daarnaast naar opslag in lege gasvelden en lege zoutcavernes, om winters mee te overbruggen.
Hoe ver rijdt een auto op waterstof?
Op een kilogram waterstof rijdt een middenklasse auto ongeveer honderd kilometer. In een tank van 125 liter onder 700 bar past vijf kilogram, goed voor zo'n 550 kilometer. Slaat H2Fuel dezelfde energie op in poedervorm, dan past er in hetzelfde volume tweeenhalf keer zoveel in en haal je bijna 1200 kilometer.
Waar wordt waterstof voor gebruikt?
Waterstof kan verwarmen, vrachtauto's, personenauto's, bussen en treinen laten rijden en schepen laten varen, en in de film wordt het een energiedrager genoemd en een grondstof voor de chemische industrie. Die industrie is met zo'n negentig procent al jaren de grootste afnemer, vooral om er kunstmest van te maken, maar er wordt ook pindakaas mee gemaakt.
Wat is een waterstofeconomie en wanneer komt die er?
Er zijn berekeningen dat dertig tot vijftig procent van onze toekomstige energievoorziening over waterstof gaat, en richting 2050 wordt groene waterstof onmisbaar genoemd. Minister Wiebes gaf de aanzet voor een Nationaal Waterstof Programma en de Europese Commissie wil het met de Green Deal versnellen. De rem zit in regeldruk en financiering.
Hoeveel waterstof levert een windmolen per jaar op?
In het project Duwaal bij Alkmaar wordt waterstof direct in de windturbine geproduceerd. Op een turbine van vier megawatt komt een elektrolyse van twee megawatt, die ongeveer 300.000 kilogram waterstof per jaar kan maken. Dat is genoeg voor honderd vuilniswagens, veertig vrachtwagens, twintig tot dertig bussen of veertienhonderd auto's.
Kun je een huis verwarmen met een cv-ketel op waterstof?
Tieluk uit Leeuwarden ontwikkelde een waterstofgenerator voor cv-installaties. Bijzonder is dat er geen opslag nodig is: er gaat water in, dat wordt met groene stroom gesplitst, en het gas gaat meteen de ketel in. De warmte die bij dat splitsen vrijkomt gaat terug in de retourleiding, waardoor het rendement omhoog gaat.
Kan een boer zelf waterstof maken op zijn land?
De H2arvester doet dat met zonnepanelen op een verrijdbare wagen die telkens een stukje opschuift, zodat de grond eronder geen permanente schaduw krijgt. Per hectare levert dat ongeveer 200.000 kilowattuur op, dat ter plekke in waterstof wordt omgezet. De boer blijft eigenaar van zijn eigen energie en heeft geen netaansluiting nodig.
Kan de scheepvaart op waterstof varen?
In de film zegt Klaas Visser van de TU Delft dat er veel belangstelling is voor emissieloze schepen, terwijl in meer dan 99 procent van de gevallen de voortstuwing nog uit een verbrandingsmotor komt. De grootste uitdaging is om veilig genoeg waterstof mee te nemen, op een manier die overal ter wereld te bunkeren is.
Kun je een vrachtwagen ombouwen tot waterstofvoertuig?
Holthausen Clean Technology uit Groningen doet precies dat: de dieselmotor gaat eruit en er komt een elektromotor van 250 kilowatt in, met waterstoftanks en een brandstofcel. Bij de eerste ombouwen kostte dat nog laadruimte, inmiddels past de brandstofcel onder de motorkap. Het begon met een afgeschreven veegmachine van de gemeente Groningen.
Waar bekijk ik de volledige film?
Deze vragen en antwoorden zijn een korte samenvatting. Bekijk de volledige film "Waterstof de docu" met alle inzichten, voorbeelden en achtergronden op
https://www.bc1.nl/waterstof-de-docu/