Naar de inhoud
Zaterdag, 15 Augustus 2026 in
BC1 Business Channel One
The memory of the futureSharing innovation knowledge through authentic stories

Nieuw Leiderschap

✍️ Door: Team BC1.NL

Wat is nieuw leiderschap?

Koos Groenewoud vertelt hierover in een serie video’s, wat houdt Nieuw Leiderschap eigenlijk in? Wat is ‘unbossen’ en is dit alleen interessant voor werkgevers? In deze eerste video legt Koos uit wat ‘Dienend Leiderschap’ precies inhoudt.

Wat staat er in het Handvest Nieuw Leiderschap?

Het Handvest is gemaakt door Bas Blekkingh met 120 high potentials op Nyenrode. Hij vroeg die jonge mensen twee dingen: met wat voor leiders zou je zaken willen doen, en bij wat voor bedrijven zou je willen werken. Daar kwam een document van 16.000 woorden uit, dat Koos zo waardevol vindt dat hij het in het Engels heeft laten vertalen en wereldwijd heeft verspreid.

Wat die 120 antwoordden: een leider moet in zijn gedrag een voorbeeld zijn voor anderen. Walk the talk, practise what you preach. Je kunt niet aankondigen dat er miljoenen bespaard moeten worden en vervolgens zelf voorrijden in de nieuwste auto. Verder moet een leider sturen op vertrouwen in plaats van op macht en top-down management, rekening houden met stakeholders in plaats van alleen met aandeelhouders, en zich beheersen in het verwerven van inkomen. Je kunt niet 200 mensen op straat zetten en daarna zelf met een enorm bedrag naar huis gaan.

Wat is dienend leiderschap?

Dienend leiderschap, of servant leadership, is bedacht door Robert Greenleaf. Hij had bij grote multinationals gewerkt en bedacht na zijn pensioen, vijftig jaar geleden, dat het toch anders had gemoeten. Het gaat om tien kenmerken: luisteren, empathie, heel maken, zelfbewust zijn, overtuigen, conceptualiseren, vooruitzien, rentmeesterschap, inzet voor de groei van mensen en bouwen aan gemeenschap. Kort gezegd: je faciliteert, helpt en ondersteunt je mensen, en ‘ik ben hier de baas’ is voorbij.

Koos vertelt in de film wat ‘heel maken’ betekent. Hij begreep dat kenmerk eerst niet, tot hij een manager coachte die ruzie had met een medewerker, een ruzie die hij zelf had veroorzaakt. Koos zei dat hij zijn excuses moest aanbieden. De manager wilde niet, bang dat de ander ermee aan de haal zou gaan. Na lang aandringen volgde er een goed gesprek, en de medewerker vond het fantastisch. Toen begreep hij het.

Is dienend leiderschap niet te soft?

Dat verhaal klopt volgens Koos niet. Dr. Inge Nuijten promoveerde op servant leadership en toont aan dat het leidt tot harde cijfers: betere omzet, hogere klanttevredenheid, hogere medewerkerstevredenheid, minder verloop, minder ziekteverzuim en lagere kosten voor werving en selectie.

Welke trends ziet hij in leiderschap?

Koos heeft naar eigen zeggen vijf- tot zevenduizend manuren aan het thema besteed en houdt een eigen lijstje bij. Van het hoofd naar het hart, van denken naar voelen. Van power leaders naar servant leaders. Van controle naar vertrouwen. Van managementdenken naar leiderschapsdenken: een manager kijkt naar de bottomline met zijn Excel-bestand, een leider kijkt naar de horizon. Van shareholders naar stakeholders. En van Angelsaksisch naar Rijnlands denken. Unbossen en zelfsturing horen in datzelfde rijtje thuis: loslaten en vertrouwen.

Dat verschil tussen Angelsaksisch en Rijnlands legt hij uit met een badmeester in Amerika, die verantwoordelijk was voor baan 1 en zag dat er in baan 2 iemand aan het verdrinken was. Hij sprong er zonder aarzelen in en redde de drenkeling. Als dank werd hij ontslagen, want baan 2 was niet van hem. Dat is de letter van de wet in plaats van de geest van de wet.

Koos Groenewoud

Koos is coach, interim manager, columnist, recensent en spreker. Hij is expert op het gebied van Nieuw Leiderschap, waardoor hij goed in staat is om leidinggevenden te helpen betere leiders te worden én om betere resultaten te behalen.

Zijn professionele carrière is hij begonnen als kok. Door zijn nieuwsgierigheid en leergierigheid heeft hij altijd goed om zich heen gekeken en is hij zich blijven ontwikkelen. In het Kantelboek beschrijft Koos zijn eigen reis, inclusief vijf gebeurtenissen, zijn vijf kantelmomenten waardoor hij zijn droom heeft kunnen realiseren. Spreker en schrijver worden. 

Serie Nieuw Leiderschap

In deze serie vertelt Koos Groenewoud in vier video’s over de kansen en mogelijkheden. Meer weten? Bekijk ook de andere video’s in deze serie:

Slechte gewoontes van leiders

Aanbevelingen van Koos Groenewoud omtrent Nieuw Leiderschap

Zelfsturing & Nieuwe business modellen

Veelgestelde vragen

Dit is een korte samenvatting van de film. Bekijk de video hierboven voor het volledige verhaal.

Wat is unbossen?
Unbossen betekent loslaten en vertrouwen: de baas die boven de groep staat verdwijnt, en mensen krijgen de ruimte om hun werk zelf in te richten. Koos Groenewoud noemt het in de film in een adem met zelfsturing en met Ricardo Semler, als onderdeel van dezelfde beweging: van sturen op macht en controle naar sturen op vertrouwen.
Wat is dienend leiderschap?
Dienend leiderschap, of servant leadership, komt van Robert Greenleaf, die er vijftig jaar geleden na zijn pensioen bij grote multinationals over ging schrijven. Het draait om tien kenmerken, waaronder luisteren, empathie, heel maken, rentmeesterschap en inzet voor de groei van mensen. In de praktijk faciliteer en ondersteun je je mensen in plaats van ze aan te sturen. Dat het soft zou zijn klopt niet: Dr. Inge Nuijten promoveerde erop en laat betere omzet zien, hogere klant- en medewerkerstevredenheid, minder verloop en minder ziekteverzuim.
Wat is het verschil tussen een manager en een leider?
Koos vat het samen in een beeld: een manager kijkt naar de bottomline, zie hem maar zitten met zijn Excel-bestand, en een leider kijkt naar de horizon.
Wat is Rijnlands denken?
De tegenhanger van Angelsaksisch denken. Bij het Angelsaksische model gaat het om de letter van de wet, bij het Rijnlandse om de geest ervan. Koos ziet die verschuiving als een van de trends in leiderschap.
Welke boeken gaan over dienend leiderschap?
In de film noemt Koos er vier: 'Echte leiders dienen' van Dr. Inge Nuijten, 'Servant Leadership in 15 minuten' van Arlette Bout, 'Servant Leadership, een goede zaak' van Kent Keith, en zijn eigen boek 'Authentieke leiders, echte leiders'.
Wie is Marshal Goldsmith?
Een Amerikaanse coach van CEO's, van wie Koos ambassadeur is. Volgens Koos is hij de man die weet hoe je met mensen om moet gaan, en bij hem draait alles om gedrag.
Waar bekijk ik de volledige film?
Deze vragen en antwoorden zijn een korte samenvatting. Bekijk de volledige film "Nieuw Leiderschap" met alle inzichten, voorbeelden en achtergronden op https://www.bc1.nl/nieuw-leiderschap/