Naar de inhoud
Zaterdag, 15 Augustus 2026 in
BC1 Business Channel One
The memory of the futureSharing innovation knowledge through authentic stories
  • NederlandsNederlands
  • EnglishEnglish

Waarom overstappen naar gelijkspanning?

🎬 Multilingual subtitles
✍️ Door: Team BC1.NL

Harry Stokman zet gelijkspanning op de kaart

“Gelijkspanning is leuk! En duurzaam, goedkoop, veilig en er is meer beschikbaar”, zegt Harry Stokman, DC Expert en CEO van Direct Current een organisatie met de missie om gelijkspanning op de kaart te zetten.

Zijn we niet allang overgestapt?

Voor een groot deel wel, zegt Harry Stokman. Al onze apparaten werken op gelijkspanning. Vraag mensen wat het meest gebruikte stekkertje is en het antwoord is USB, en USB is gelijkspanning. Er komen steeds meer, ook grotere apparaten op zo'n stekker. Elektrisch rijden is ook gelijkspanning, want dat zijn accu's. En alle duurzame energie die we opwekken is het eveneens. Dan is het logisch om alles op elkaar aan te sluiten en overbodige omzettingen te vermijden.

Wat kan een lantaarnpaal op gelijkspanning?

De palen in deze film zijn volledig smart. Je kunt ze vergelijken met een USB-stekker waar communicatie in zit en waar de lampen op worden aangesloten. Er zitten sensoren in, en wie 's avonds naar huis fietst kan via een app het licht instellen. De stroom komt van duurzame opwekking en wordt in batterijen opgeslagen; het is een compleet zelfstandig systeem.

Wat heb je er zelf aan?

Je wordt weer baas in eigen buik, zoals hij het noemt. Wek je zelf energie op, dan kun je die met gelijkspanning veel makkelijker eerst zelf gebruiken, wat vooral speelt in de discussie over salderen en verrekenen. In de tuinbouw wordt gelijkspanning al met succes gebruikt om het licht in kassen te regelen. En bij ABN AMRO wordt gewerkt aan een volledig gelijkspanningsgebouw, met USB-C-stekkers, LED-verlichting en zonnepanelen gekoppeld als een systeem.

Waar staat Nederland?

Op transportniveau is gelijkspanning een gelopen race: de kabels naar Noorwegen, Engeland en Duitsland gaan allemaal op gelijkspanning. Waar Nederland nu aan werkt is de laatste kilometer van het net. Volgens Stokman is er geen land ter wereld waar overheid, netbeheerders, markt en onderwijs op dit thema zo aan elkaar geknoopt zijn.

Nederland is koploper met gelijkspanning

In Nederland zijn al diverse projecten gestart waarbij gebruik gemaakt wordt van gelijkspanning. Dat is mogelijk, omdat Nederland het eerste land is, waarin de hele keten met elkaar samenwerkt.

Zie ook: Eerste gelijkstroom verdeelstation in Europa

Veelgestelde vragen

Dit is een korte samenvatting van de film. Bekijk de video hierboven voor het volledige verhaal.

Waarom is Nederland koploper met gelijkspanning?
Nederland is het enige land ter wereld waar de hele keten van overheid, netbeheerders, markt en onderwijs rond het thema gelijkspanning aan elkaar is geknoopt. Daardoor is het wereldwijd koploper. De hele wereld kijkt mee, waaronder Amerika, Duitsland, Korea en Japan.
Waarom lopen de zeekabels naar Noorwegen en Engeland op gelijkstroom?
Over lange afstanden treden er minder verliezen op dan bij wisselstroom. Daar komt bij dat Groot-Brittannië en Scandinavië op een eigen netfrequentie draaien, die niet gelijkloopt met het Europese vasteland. Een wisselstroomverbinding is daar geen optie, een gelijkstroomverbinding wel.
Wat is blindvermogen?
Vermogen dat bij wisselstroom heen en weer pendelt door de kabel zonder energie te vervoeren, maar dat wel verliezen veroorzaakt. Bij gelijkstroom bestaat dat niet, en dat is een belangrijke reden waarom transport over lange afstand daar efficiënter verloopt.
Is gelijkstroom goedkoper dan wisselstroom?
Niet zonder meer. De kabel is per kilometer goedkoper: hij geeft minder warmteverlies, dus er is minder materiaal nodig en hij kan dunner. Maar de omvormstations aan beide uiteinden zijn veel complexer en duurder dan gewone transformatorstations. Gelijkstroom betaalt zich daarom pas terug over grotere afstanden.
Waar bekijk ik de volledige film?
Deze vragen en antwoorden zijn een korte samenvatting. Bekijk de volledige film "Waarom overstappen naar gelijkspanning?" met alle inzichten, voorbeelden en achtergronden op https://www.bc1.nl/waarom-overstappen-naar-gelijkspanning/