Twee manieren om te luisteren
Op bc1.nl en bc1.eu kun je de tekst hardop laten uitspreken. Dat kan op twee manieren, en die doen iets anders: een heel artikel laten voorlezen, of aanwijzen wat je wilt horen.
Een heel artikel laten voorlezen
Boven elk artikel staat de knop Lees voor. Klik erop en het voorlezen begint bij de titel. De woorden die op dat moment klinken lichten op in de tekst, zodat je kunt volgen waar de stem is.
Tijdens het lezen verschijnt onderaan het scherm een balk. Daarin staat dezelfde knop, nu als Stop, met twee pijlen om een stukje terug of vooruit te springen en een teller die laat zien waar je bent. Een lang artikel telt al gauw veertig stukjes.
Er is met opzet geen pauzeknop. Pauzeren en hervatten bleek in geen enkele browser betrouwbaar: het geluid kwam er soms niet meer uit, of het voorlezen startte daarna helemaal niet meer. Liever drie knoppen die altijd doen wat ze beloven dan vier waarvan er een hapert. Stoppen en opnieuw beginnen werkt wel, altijd.
Aanwijzen om te horen
In de menubalk staat de knop Stem. Zet die aan en alles waar je met de muis boven hangt wordt uitgesproken: een link, een menu-item, een kop, een alinea, een lijstitem, een bijschrift, een tabelcel. Bij een foto hoor je de beschrijving die erbij hoort. Klikken hoeft niet, bewegen is genoeg.
Zo verken je de site zonder eerst iets te hoeven lezen. De knop blijft aan tot je hem zelf uitzet, ook als je doorklikt naar een andere pagina. Komen de twee manieren elkaar tegen, dan gaat het voorlezen voor: staat er een artikel te lezen, dan zwijgt het aanwijzen zolang dat duurt en pakt het daarna vanzelf weer op.
Aanwijzen om te horen is geen standaardvoorziening van de browser en heeft ook geen gangbare naam. We hebben het zelf bedacht en gebouwd, omdat voorlezen een keuze vraagt die niet iedereen kan maken: je moet eerst weten wat er staat om te besluiten of je het wilt horen. Met aanwijzen draai je dat om.
Waar komt die stem vandaan?
Niet van ons. BC1® heeft geen eigen stem ingesproken en geen sprekende dienst ingekocht, en er staan geen geluidsbestanden op de server. Het voorlezen gebeurt door je eigen browser, met de stemmen die al op je computer of telefoon staan.
Dat heeft drie gevolgen die je merkt. De tekst verlaat je apparaat niet, er gaat niets naar een externe partij om uitgesproken te worden en wij weten dan ook niet dat je het gebruikt. Het klinkt bij iedereen anders, want een iPhone heeft andere stemmen dan een Windows-computer. En er valt niets te verouderen: passen we een artikel aan, dan leest de stem meteen de nieuwe tekst.
Op de meeste apparaten staan meerdere stemmen, die sterk verschillen in kwaliteit. De site kiest daarom niet de eerste de beste, maar zoekt de beste die aanwezig is, in de taal van de pagina.
- iPhone, iPad en Mac: de Enhanced- en Siri-stemmen van Apple, doorgaans de natuurlijkste die er zijn.
- Windows met Edge: de nieuwe neurale stemmen, nauwelijks van een mens te onderscheiden.
- Windows met Chrome: alleen de oude stemmen van Windows zelf, die klinken naar 2005.
- Android: de stemmen van Google, meestal ruim voldoende.
Onderin de balk staat de naam van de stem die op dat moment leest, met erbij of hij op je apparaat zelf draait of via internet werkt.
Als het niet goed gaat
Het klinkt blikkerig. Dan gebruik je waarschijnlijk Chrome op Windows, dat alleen de oude stemmen ziet. Open de pagina eens in Edge: dezelfde tekst, een veel natuurlijkere stem.
Ik hoor niets. Gebruik je Firefox op Windows, dan werkt het voorlezen niet. Firefox ziet daar alleen een oude generatie stemmen en niet die van Windows 11. Op een Mac, iPhone of iPad werkt Firefox wel gewoon.
Hij leest met een accent uit een andere taal. Dan staat er geen stem in deze taal op je apparaat en valt de browser terug op zijn standaardstem. Welke stemmen erop staan, bepaalt je apparaat en niet deze site: wij kunnen er geen stem bij zetten en er ook geen voor je kiezen. Hoe je stemmen beheert, legt de maker van je apparaat zelf uit: Windows, iPhone, iPad en Mac of Android.
Deze functie is er voor wie de tekst niet goed kan lezen. Werkt het voorlezen op jouw apparaat niet, dan ligt dat aan de browser of aan de stemmen die daarop staan; hierboven staat per geval wat je kunt proberen.